یکی از جملاتی که این روزها زیاد میشنویم این است: «همه کسب و کارها باید آنلاین بشوند!» انگار که فروشگاه اینترنتی نسخه جادوییِ موفقیت همه کسب و کارهاست. ولی صبر کنید! واقعاً اینطور است؟ بیایید با هم روراست باشیم – فروشگاه اینترنتی برای بعضی کسب و کارها فقط زحمت است و عایدی به همراهنخواهد داشت. در این مقاله قصد دارم به این موضوع بپردازم که چه کسب و کارهایی بهتر است سراغ فروش آنلاین نروند و چرا.
سوالهایی که باید به آنها پاسخ داده شود:
۱. محصولات یا خدماتی که «تجربه حضوری» بخش اصلی آنها است، چطور؟
بسیاری از کسب و کارها حول محور تجربه حضوری میچرخند. به عنوان مثال، یک سالن ماساژ درمانی یا یک کافه دنج را در نظر بگیرید. در این موارد، آرامش، تماس مستقیم و فضای فیزیکی، بخش جداییناپذیر از خدمت ارائهشده است. در چنین شرایطی، فروش آنلاین نمیتواند جایگزین کامل تجربه اصلی شود و تنها میتواند به عنوان مکمل (مانند فروش کارت هدیه) عمل کند.
۲. محصولات کاملاً سفارشی که نیاز به مشاوره دقیق دارند، چه وضعیتی دارند؟
کسب و کارهایی مانند طراحی و دوخت لباس عروس، که هر مشتری سلیقه، اندازه و نیاز خاص خود را دارد، نیازمند گفتگوی مفصلی هستند. فرآیند مشاوره، پرو و تنظیمات دقیق، به صورت حضوری بسیار موثرتر است. در این موارد، فروشگاه اینترنتی ممکن است تنها به عنوان ویترین عمل کند و فرآیند اصلی فروش بهتر است به صورت حضوری انجام شود.
۳. کسب و کارهایی که مخاطبان آنها اساساً آنلاین نیستند، چه کنند؟
برخی از کسب و کارها، مانند خدمات محلی برای سالمندان یا تعمیرکاران لوازم خانگی در مناطق سنتی، مخاطبانی دارند که دسترسی یا آشنایی کمی با فضای آنلاین دارند. در این موارد، سرمایهگذاری عمده روی فروشگاه اینترنتی ممکن است بازدهی مطلوبی نداشته باشد.
۴. محصولاتی که هزینه ارسال آنها از قیمت خود محصول بیشتر است، چگونه؟
محصولات حجیم، شکننده یا سنگین (مانند گلدانهای سفالی بزرگ یا میزهای سنگی) با هزینه حمل و نقل بالا و ریسک آسیبپذیری همراه هستند. این هزینهها ممکن است سود حاصل از فروش را به طور کامل از بین ببرد و فروش حضوری را گزینه منطقیتری کند.
۵. خدمات اضطراری و فوری را چگونه میتوان آنلاین ارائه کرد؟
خدماتی مانند لولهکشی اضطراری یا تعمیرات فوری نیازمند پاسخ سریع و حضور فیزیکی هستند. در این مواقع، مشتریان به جستجوی آنلاین و مقایسه قیمت نمیپردازند، بلکه به دنبال دسترسی فوری به خدمتدهنده هستند.
۶. کسب و کارهایی که محصولات آنها نیاز به تست فیزیکی دارد، در چه وضعیتی هستند؟
محصولاتی مانند عطر، تشک خواب یا کفش ورزشی نیازمند آزمایش حضوری توسط مشتری هستند. برای این دسته از کالاها، فرآیند خرید آنلاین ممکن است به دلیل عدم امکان تست، منجر به نارضایتی و افزایش مرجوعی شود.
۷. اگر بودجه و دانش فنی کافی وجود نداشته باشد، چه باید کرد؟
راهاندازی و نگهداری یک فروشگاه اینترنتی حرفهای نیازمند سرمایه مالی، زمانی و دانش فنی است. در صورت عدم وجود این منابع، یک فروشگاه آنلاین ناقص ممکن است به اعتبار کسب و کار لطمه بزند. در چنین شرایطی، تمرکز بر یک فروشگاه فیزیکی ساده اما کارآمد میتواند گزینه بهتری باشد.
نتیجهگیری
هدف این مقاله این نیست که فروشگاه اینترنتی را یک روش نامناسب معرفی کند. برعکس، برای بسیاری از کسب و کارها این روش میتواند بسیار موثر باشد. اما نکته کلیدی این است که هر ابزاری برای هر کاری مناسب نیست. قبل از تصمیمگیری برای راهاندازی فروشگاه آنلاین، باید به دقت بررسی کنید که آیا این روش با ماهیت کسب و کار شما سازگاری دارد یا خیر.
در بسیاری از موارد، بهترین استراتژی، استفاده ترکیبی از حضور فیزیکی و آنلاین است. با این حال، برای برخی کسب و کارها، مدل کاملاً سنتی میتواند گزینه مناسبتری باشد. هوشمندی در این است که ابزارها را با توجه به نیازهای واقعی کسب و کار خود انتخاب کنید، نه صرفاً بر اساس مدهای روز.
پس به خاطر بسپارید: دفعه بعد که کسی به شما گفت “حتماً آنلاین شوید!”، اول از خود بپرسید: “آیا این روش واقعاً برای کسب و کار من مناسب است؟”


